Analiza laboratoryjna oliwy to zestaw liczb, które pokazują, czy oliwa spełnia normy extra virgin i jak jest świeża. Najważniejsze parametry to kwasowość, liczba nadtlenkowa, współczynniki K232 i K270 oraz zawartość polifenoli w mg/kg. Poniżej wyjaśniamy, co oznaczają i na co patrzeć.
Co to jest analiza oliwy i po co ją czytać?
Etykieta mówi, że oliwa jest extra virgin. Analiza pokazuje to na liczbach z konkretnej partii. Dobry producent robi ją dla każdego zbioru, bo wynik z poprzedniego roku nic nie mówi o oliwie, którą kupujesz dziś.
Kwasowość: ile powinna wynosić?
Kwasowość to zawartość wolnych kwasów tłuszczowych, podawana w procentach. Dla kategorii extra virgin norma UE wynosi maksymalnie 0,8%. Niska kwasowość oznacza zdrowe, szybko przetworzone oliwki, ale sama nie mówi o smaku ani świeżości. Więcej w artykule o kwasowości oliwy (link niżej).
Liczba nadtlenkowa: miara świeżości
Liczba nadtlenkowa pokazuje, jak bardzo oliwa zaczęła się utleniać. Norma dla extra virgin to maksymalnie 20 meq O2/kg. Im niższy wynik, tym świeższa oliwa. Rośnie z czasem, zwłaszcza przy świetle i cieple.
K232 i K270: co to za skróty?
To współczynniki pochłaniania światła UV, które wykrywają utlenianie i obróbkę oliwy. Dla extra virgin K232 nie może przekraczać 2,50, a K270 0,22. Wyższy K270 bywa sygnałem starej lub źle przechowywanej oliwy albo rafinowanej domieszki.
Polifenole w mg/kg: najczęściej mylony parametr
Polifenole to naturalne związki obecne w oliwkach. Ich ilość podaje się w mg na kilogram oliwy. Warto pamiętać o trzech rzeczach:
- To nie jest parametr obowiązkowy. Producent badający polifenole robi to dobrowolnie.
- Liczy się data i partia. Wynik zależy od odmiany, terminu zbioru i tłoczenia, więc zmienia się co rok.
- Suma polifenoli to nie to samo co hydroksytyrozol i jego pochodne. Unijne przepisy o oświadczeniach dotyczących oliwy odnoszą się właśnie do tej drugiej grupy, z progiem 250 mg/kg. Dlatego uczciwy sprzedawca podaje, co dokładnie zmierzono.
Jak połączyć liczby ze smakiem?
Analiza nie zastąpi degustacji, ale ją uzupełnia. Wysokie polifenole zwykle idą w parze z wyraźną goryczką i pikantnością, a niskie nadtlenki z czystym, świeżym zapachem trawy lub pomidora. Jeśli liczby są dobre, a oliwa pachnie stęchlizną, coś poszło nie tak przy przechowywaniu. Dlatego warto łączyć jedno z drugim.
Przykład: jak odczytać wynik krok po kroku
Wyobraź sobie analizę z wynikami: kwasowość 0,2%, nadtlenki 6 meq O2/kg, K232 1,9, K270 0,15. Każdy z parametrów mieści się w normie extra virgin, a niskie nadtlenki wskazują na świeżą oliwę. To tylko przykład do ćwiczeń, nie wynik żadnej z naszych oliw. Do tego dochodzi wynik polifenoli, który mówi, jak intensywna może być oliwa w smaku.
Jak przechowywać oliwę, żeby wyniki nie szły w dół?
Analiza opisuje oliwę w dniu badania. Po otwarciu liczby się zmieniają, bo oliwa reaguje z tlenem, światłem i ciepłem. Trzymaj ją w ciemnym, chłodnym miejscu, w szczelnie zamkniętej butelce lub puszce, z dala od kuchenki. Otwartą butelkę najlepiej zużyć w 2-3 miesiące.
Jak sprawdzić, czy wynik jest wiarygodny?
- Czy jest data zbioru i numer partii?
- Czy badało go akredytowane laboratorium?
- Czy sprzedawca podaje wynik z tego zbioru, a nie sprzed lat?
- Czy obok polifenoli są kwasowość, nadtlenki i K270?
Jak to wygląda w Ciao Oliwa?
Wyniki w mg/kg podajemy tylko wtedy, gdy mamy analizę na papierze. Przykład: oliwa Erede z nowego zbioru 2026 ma w analizie 1309 mg/kg polifenoli, dostępna jest w przedsprzedaży: Erede 0,5 l i Erede 1 l. Pozostałe oliwy z analizami znajdziesz w kategorii Oliwy wysokopolifenolowe, a w kategorii Oliwa BIO oliwy ekologiczne. O kwasowości przeczytasz w artykule Kwasowość oliwy z oliwek.
Najczęstsze pytania
Czy niska kwasowość oznacza dobrą oliwę?
Nie tylko. Kwasowość to jeden z parametrów jakości. Trzeba patrzeć też na nadtlenki, K270, zapach i smak.
Ile mg/kg polifenoli ma dobra oliwa?
Nie ma jednej normy. Wynik zależy od odmiany i zbioru. Ważne, by pochodził z analizy konkretnej partii.
Czy goryczka i pieczenie w gardle są wadą?
Nie. Lekka goryczka i pikantność są typowe dla świeżej oliwy extra virgin.